در این قسمت با تعاریف مهم در حوزه مدیریت فرایندها آشنا می شوید
فرایند تجاری(سازمانی) یا Business Process:
"توالی از یک یا چند فعالیت وابسته(سیستمی و یا انسانی ) که در راستای هدف سازمانی(Business Objective) خاص و یا در راستای فراهم نمودن خروجی مشخص بر اساس ساختار و قوانین سازمان می باشد"
به عبارت دیگر "جریان کاملی(complex flow) از فعالیتهای خودکار و غیر خودکار" می باشد.
گردش کار یا Workflow
جریان ساده ای از عملیات یا taskها به صورت خودکار و سیستمی
تفاوت BP و WF
بر اساس تعریف BP جامع تر و کلی تر از WF می باشد.
BPMN
در واقع یک نمایش گرافیکی برای مشخص کردن فرآیند کسب و کار در یک business process model است.
Bpmn، یک استاندارد برای مدلسازی فرآیند کسب و کار است که یک نشانه گذاری گرافیکی برای مشخص کردن فرآیند کسب و کار در یک Business Process Diagram (BPD) براساس یک تکنیک فلوچارت که بسیار به activity diagrams در UML شبیه است.
هدف bpmn، پشتیبانی مدیریت فرآیند های کسب و کار هم برای کاربران تکنیکی و هم برای کاربران کسب و کار ،بوسیله فراهم نمودن یک نشانه گذاری که به طور شهودی برای کاربران کسب وکار است،می باشد ،که قادر به نمایش معانی فرآیند های پیچیده است.
مدیریت فرایندهای تجاری(سازمانی) یا BPM (مخفف Business Process Management)
BPM فرآیندی منطقی برای مدیریت کسبوکار و تغییرات آن است. هر فرآیند باید با توجه به وضع مطلوب پیاده شود و سپس در طول زمان میتوان فرایند مورد نظر را بهبود بخشید. این روال ممکن است بارها در مورد هریک از فرآیندها اجرا گردد. از این رو چرخه حیات BPM به طور تکرارشونده است و در هر تکرار باید ارزش افزودهای به فرآیند و منطق کاری آن افزوده گردد.
در شکل ذخیره چرخه حیات BPM از دید گارتنر بیان شده است:
BPM ابزارهایی در اختیار شما میگذارد که بتوانید فرآیندها و تصمیمات را فعالانه توسعه دهید:
1- امکان شناسایی و اصلاح فرآیندها
2- بهبود فرآیندهای ارتباطی و شناسایی گلوگاه ها
3- یکپارچه سازی فرآیندها و خدمات
4- تهیه گزارش ها و تحلیل های اجرایی و مدیریتی
5- اجرای اتوماتیک وظایف تا حد امکان
6- توانایی بهره گیری از تجارب موفق( Best Practice ها)
7- کاهش زمان ارائه محصولات یا خدمات جدید
8- تسریع هماهنگی میان قوانین و محیط کاری
9- کاهش منابع مورد نیاز سازمان: فرایندهای کسب و کار به افراد و منابع بسیاری نیاز دارند تا اجرا شوند. BPM میتواند تعداد منابع مورد نیاز برای یک فرایند را کاهش میدهد
10- افزایش چابکی سازمان و عکس العمل های به موقع آن نسبت به تغییرات سریع بازار. BPM این امکان را برای سازمانها فراهم می کند که در صورت تغییر شرایط به راحتی بتوانند تغییرات را در فرایندها اعمال کنند. به این ترتیب به حفظ موقعیت سازمان در بازار رقابتی کمک می نماید.
11- حذف فعالیتهای غیر ضروری: در BPM به کمک مدلسازی فرایندها، سازمانها می توانند فرصتی برای حذف کارهای غیر ضروری داشته باشند.
12- کاهش هزینه ها از طریق حذف کارهایی که ارزشی به سیستم اضافه نمی کند
13- شناسایی فرصتها و بهبود فرایندها: همچنین BPM معیارهایی را فراهم می کند برای اندازه گیری هزینه فرایندها و زمان اجرا که در این صورت بهینه سازی بر اساس نتایج واقعی خواهد بود.
14- همکاری مشتری ها و شرکا در فرایندهای تجاری: BPM امکان همکاری مشتریان و شرکا را ازخارج از سازمان فراهم می کند. و برای فرایندهایی که در خارج از محدوده سازمان قرار دارند. بسیار کاربردی خواهد بود.
15- افزایش هماهنگی: BPM هماهنگی بین بخشهای مختلف یک شرکت را از بعد جغرافیایی بهبود میبخشد.
16- افزایش رضایتمندی مشتری: با کاهش زمان اجرا و اطمینان از درستی انها باعث می شود که مشتریان سریعتر و اسانتر به نیازمندی های خودشان برسند.
17- افزایش بهره وری: در اقتصاد امروز شما باید با منابع کمتر کارهای بیشتری را انجام دهید. اعمال اصول BPM کمک میکند تا بهره وری سازمان خود را افزایش دهید
18- سرعت در داد و ستد : زمانی که یک ایده یا محصول جدید مطرح میشود، BPM به شما کمک میکند که یکی از رهبران باشید نه یکی از پیروانی که زمان زیادی طول میکشد تا بتواند از مزایای محصول جدید بهره ببرند.
سامانه مدیریت گردش کار یا WFMS
پیاده سازی و مدیریت اجرایی گردش کار (Workflow) از طریق WFMS صورت می گیرد دارای دو جزء اصلی دارد:
1- مدلسازی فرایند
2-اجرای فرایند
BPMS
نوع خاصی از نرمافزار میباشد که از تمام چرخه عمر فرآیندهای کسب وکار پشتیبانی میکند.
برای پیادهسازی BPM در سازمانها از BPMS یا Business Process Management System (Suite) استفاده میگردد که شرکتهای مختلف بنا بر دیدگاهها و ابزارهای مختلفی که دارند و چهار جزء اصلی دارد:
1- مدلسازی فرایند
2-اجرای فرایند
3- مانیتورینگ
4- بهینه سازی فرایند
تفاوت BPMS و WFMS
به صورت کل می توان گفت، Bpms شامل WFMS می باشد یا به عبارت BPMS در لایه ای بالاتر از WFMS قرار می گیرد. تفاوت ها را به شرح ذیل می توان ذکر کرد:
1- BPMS کل چرخه حیات فرایندهای تجاری را پوشش می دهد در حالیکه WFMS ناحیه سیستمی فرایند تجاری را پوشش می دهد
2- در BPMS امکان ایجاد ارتباط بین سیستم ها و گردش کاری وجود دارد
ارتباط bpmn و bpel
خصوصیات bpmn همچنین یک نگاشت بین گرافیک های نشانه گذاری و ساختارهای زیر بنایی زبان های اجرایی به خصوص زبان اجرایی فرآیند های کسب و کار (BPEL) فراهم می کند.
BAM (مخفف Business Activity Monitoring)
در برگیرنده سنجش عملکرد کسب و کار، نظارت بلادرنگ فرایندهای تکمیل شده، شناسایی مشکلات در اجرای فرایندهای کسب و کار، شناسایی دلایل ریشه ای مشکلات و ارائه گزارش به منظور بهبودر عملیاتهای کسب و کار است
Business Intelligence یا BI
اشاره به مهارت ها، فرایندها، تکنولوژی ها مورد استفاده در راستای تصمیم سازی
توانمندی های موجود در سازمان در جمع آموری و سازماندهی داده ها و اطلاعات در راستای شناسایی و بهبود موقعیت های تجاری سازمان
در BI تر کیب قابلیت های
1- مدیریت و ذخیره سازی داده و اطلاعات
2- ارائه اطلاعات به صورت نمایشی (جستجوهای متنوع بر روی داده، داشبورد، گزارشات مدیریتی، نمایش های متنوع از جمله مبتنی بر نقشه و گراف، )
3- امکان تحلیلی بر روی داده
BPI
مخفف Business Process Intelligence
هوش فرایند تجاری
BPMI
Business Process Management Initiative
مدیریت فرایند تجاری اولیه
BPML
Business Process Modeling Language
زبان مدلسازی فرایند تجاری
BPQL
Business Process Query Language
زبان پرس و جوی فرایند تجاری
CBP
Collaborative Business Process
فرایند تجاری همکار
EBP
Enterprise Business Process
فرایند تجاری سازمانی
EDI
Electronic Data Interchange
تبادل داده الکترونیک
EPR
Enterprise Process Repository
مخزن فرایندهای سازمانی
PAS
Process Analysis Server
سرور آنالیز فرایند
BPEL
Business Process Execution Language
زبان اجرای فرایندهای تجاری
BPQL
Business Process Query Language