دولت الکترونیکی به معنای اطلاعرسانی خدماترسانی به موقع، دقیق و کارا در 24 ساعت شبانهروز، 7 روز هفته و تمامی روزهای سال از طریق وسایل ارتباطی گوناگون مانند تلفن و اینترنت است.
دولت الکترونیکی به معنای اطلاعرسانی خدماترسانی به موقع، دقیق و کارا در 24 ساعت شبانهروز، 7 روز هفته و تمامی روزهای سال از طریق وسایل ارتباطی گوناگون مانند تلفن و اینترنت است. اصولاً تعریف واحدی درباره دولت الکترونیک وجود ندارد و این مسئله ناشی از ماهیت پویا و متغیر فناوری است
در جامعه اطلاعاتی، وجود دولتی مبتنی بر تکنولوژی (t-government ) به عنوان یک پایه اساسی مطرح می گردد تا در نهایت از دولتی سنتی به یک دولت مدرن الکترونیک(e-Government) تکامل یابد.
توجیه دولت الکترونیکی:
هزینه استقرار دولت الکترونیکی زیاد است، لذا باید مزایای آن توجیه کننده این هزینهها باشد. نمونهای از این مزایا عبارتند از:
الف) برای شهروندان
- ارائه بهنگام اطلاعات دولتی
- دریافت خدمات بهتر و بیشتر از دستگاههای دولتی
ب) برای بخش خصوصی
- ارتباط سریعتر با دیگر شرکتها، دولت و مردم
- کاهش هزینه ارائه خدمات و در نتیجه رقابتیتر شدن
ج) برای دولت
- استفاده بهتر از اطلاعات و افزایش توان مدیریتی
- کاهش بروکراسی اداری
- رقابت با هند، مالزی، امارات متحده عربی و کشورهای آفریقایی نظیر مصر در این زمینه
ویژگی های دولت الکترونیک:
هدف دولت الکترونیک ارائه خدمات بهتر، با هزینه کمتر و اثر بخشی بیشتر است؛ ولی نمیتوان استاندارد مشخصی برای سایر ویژگیهای آن معرفی کرد ، زیرا هر دولتی میتواند با توجه به نیازهای جامعه
خودش نظام دولت الکترونیک را پایهریزی کند . به طور کلی و در تعاریف عمومی، مشخصات یک دولت الکترونیک SMART(به معنی هوشمند) بیان می کنند
S(SMALL)
دولت الکترونیک نباید گستردگی بیش از حد داشته باشد؛ تا بتواند از اتلاف نیروی انسانی و سرمایه جلوگیری کند. بنابراین بهتر است دولتهای بزرگ به دولتهای محلی کوچکتر تقسیم شوند.
M(MORAL)
دولت الکترونیک باید مقید به اخلاق بوده و حریم اطلاعات خصوصی شهروندان را حفظ نماید.
A (AUDITABLE)
دولت الکترونیک باید نسبت به فعالیت اجتماعی، اقتصادی و سیاسی که انجام میدهد جوابگو باشد؛ بدین معنی که شهروندان بتوانند تا حد امکان از روند پیشرفت این فعالیتها آگاهیهای لازم را کسب کنند.
R (RESPONSIBLE)
دولت الکترونیک باید در صورت بروز مشکلاتی ناشی از فعالیتهایش به مردم پاسخگو باشد.
T (TRANSPARENT)
دولت الکترونیک باید از موضع شفافی در رابطه با امور شهروندان برخوردار باشد.
پنج اصل محوری در مدیریت دولتی نوین و جهانی شدن امور:
1- کوچک سازی
2- مدیریت گرایی
3- تمرکززدایی
4- بوروکراسی زدایی
5- خصوصی سازی
دولت الکترونیکی می تواند در ابعاد متفاوتی ارائه گردد که عیارتند از:
الف- دولت الکترونیکی در مقیاس بزرگ (e-Society)
¨e-Democracy, e-Voting
¨e-Administration
¨e-Assistance, e-Justice
¨e-Healthcare , e-Education
ب - دولت الکترونیکی در مقیاس کوچک
¨e-Administration در ابعاد محلی
مولفه های دولت الکترونیک از لحاظ ذینفعان عبارتند از:
ارتباط دولت و شهروندان(G2C)
ارتباط دولت و کارمندان(G2E)
ارتباط دولت و شرکتها (G2B)
ارتباط دولت و دیگر سازمانهای دولتی (G2G)